ปีที่ ๑๖ ฉบับที่ ๕๓ ประจำวันที่ ๑๓ มิถุนายน ๒๕๖๑ ตั๊กแตนไผ่


ปีที่ ๑๖ ฉบับที่ ๕๓ ประจำวันที่ ๑๓ มิถุนายน ๒๕๖๑
ตั๊กแตนไผ่ (Yellow-spined bamboo locust)

           เตือนเกษตรกรผู้ปลูกข้าว และข้าวโพดในเขตภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยเฉพาะจังหวัดที่มีพรมแดนติดกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยเฉพาะจังหวัดเชียงรายพะเยา น่าน และจังหวัดเลย เฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์การระบาดของตั๊กแตนไผ่ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวอย่างต่อเนื่อง และในช่วง ๑ - ๒ ปี ที่ผ่านมาตั๊กแตนไผ่ทำความเสียหายให้กับข้าว และข้าวโพด ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวเป็นอย่างมาก ถึงแม้ว่าปัจจุบันจะยังไม่พบการระบาดและทำความเสียหายให้กับผลผลิตทางการเกษตรในประเทศไทย แต่เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดการระบาด จึงขอให้เกษตรกรหมั่นสำรวจแปลงปลูกข้าว 
และแปลงปลูกข้าวโพดอย่างสม่ำเสมอหากพบตั๊กแตนไผ่ในพื้นที่ทำการเกษตร ให้รีบแจ้งสำนักงานเกษตรอำเภอ หรือสำนักงานเกษตรจังหวัดเพื่อทำการควบคุมและดำเนินการป้องกันกำจัดทันที

ชื่อวิทยาศาสตร์  :   Ceracris  kiangsu

วงศ์  :   Acrididae

อันดับ  :   Orthoptera

รูปร่างลักษณะ
            
ตั๊กแตนไผ่ มีวงจรชีวิตแบ่งเป็น ๔ ระยะ คือ ระยะวางไข่ใต้ผิวดินในช่วงเดือน มกราคม - เมษายน ระยะตัวอ่อน (๔๖ - ๖๙ วัน) ในช่วงเดือน พฤษภาคม.- กรกฎาคม ระยะตัวเต็มวัย (๔๐ วัน) ในช่วงเดือน สิงหาคม - กันยายน และระยะไข่ในช่วงเดือน ตุลาคม - ธันวาคม มีรายงานว่าพบแมลงชนิดนี้วางไข่จำนวนมากใต้ผิวดิน ไข่ของตั๊กแตนไผ่จะฟักในบริเวณที่มีแสงแดดส่องถึง โดยมีอุณหภูมิสูงกว่า๓๒ องศาเซลเซียส ตัวเต็มวัยของตั๊กแตนไผ่ ชอบอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศค่อนข้างเย็น ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยมีการแพร่กระจายเป็นกลุ่มตัวอ่อนในระยะสุดท้ายเริ่มมีการอพยพเคลื่อนย้ายเป็นกลุ่มใหญ่

ลักษณะการทำลาย
            
เป็นตั๊กแตนที่สร้างความเสียหายให้แก่พืชกลุ่มไผ่ และพืชเกษตร อาทิ พืชตระกูลหญ้า ข้าว และข้าวโพด และยังพบว่าสามารถเข้าทำลายพืชตระกูลปาล์ม 
และพืชล้มลุกบางชนิด โดยระยะตัวเต็มวัยเป็นระยะที่สร้างความเสียหายได้กว้างขวางและรุนแรงที่สุด

การแพร่ระบาด
            
พบครั้งแรกในปี พ.ศ.๒๔๗๒ ที่มณฑลเสฉวน หูเป่ย เกียงสู หูหนาน เกียงสี ฝูเจียน และกวางตุ้งของจีน ต่อมาพบการระบาดรุนแรงในปี พ.ศ.๒๔๗๘ - ๒๔๘๙ สำหรับในประเทศไทยพบตั๊กแตนไผ่ เมื่อปี พ.ศ.๒๕๑๒ ที่จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดสุพรรณบุรี แต่ไม่มีรายงานการระบาดในประเทศขณะนั้น
            ปี ๒๕๕๙ พบการระบาดที่แขวงหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ซึ่งห่างจากไทยประมาณ ๑๑๔ กิโลเมตร พบแพร่กระจายอย่างกว้างขวางบริเวณพื้นที่ป่าไผ่ทางตอนใต้ของประเทศจีนด้านตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลแจงสี บริเวณทางลาดเชิงเขามีความสูงจากระดับน้ำทะเล๓๐๐ – ๔๐๐ เมตร บางครั้งพบ
ในพื้นที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลถึง ๗๘๐ เมตร

แนวทางป้องกันการป้องกันกำจัด เมื่อตั๊กแตนไผ่เข้ามาแพร่ระบาดในประเทศไทย
            
๑. สำรวจแปลงปลูกข้าว และข้าวโพดอย่างสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง
            ๒. วางกับดักเหยื่อพิษ เพื่อป้องกันตั๊กแตนไผ่ไม่ให้มาระบาดในประเทศไทย
                 - กับดักเหยื่อพิษสูตรที่ ๑ เตรียมสารละลายเหยื่อพิษ ประกอบด้วยสารฆ่าแมลง fipronil ๕% SC ๑๐๐ มิลลิลิตร ต่อกากน้ำตาล ๑๐๐ มิลลิลิตร ต่อน้ำ ๑ ลิตร) นำกระดาษกรองขนาดประมาณ ๑๕ x ๒๐ เซนติเมตร ชุบสารละลายเหยื่อพิษ ผึ่งลมให้แห้ง แล้วนำไปติดบนใบพืช
                 - กับดักเหยื่อพิษสูตรที่ ๒ เตรียมสารละลายเหยื่อพิษ (ประกอบด้วย สารฆ่าแมลง cartap hydrochloride ๕๐% SP ๑๐ กรัมต่อเกลือแกง ๓๐ กรัม ต่อ Ammonium bicarbonate ๓๐ กรัมต่อน้ำ ๑ ลิตร) นำถาดโฟมขนาด ๑๕ x ๒๐ เซนติเมตร ชุบสารละลายเหยื่อพิษ แล้วนำไปวางบนพื้นดินใช้ไม่ปักยึดให้โฟมอยู่กับที่
            ตรวจเช็คชนิดของตั๊กแตนที่ตายบริเวณกับดัก โดยเปรียบเทียบกับรูปภาพตั๊กแตนไผ่ ในกรณีที่พบมีลักษณะใกล้เคียงตามภาพตัวอย่าง ให้เก็บตัวตั๊กแตน และนำส่งที่สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืชกรมวิชาการเกษตร เพื่อนำมาจำแนกชนิดว่าเป็นตั๊กแตนไผ่หรือไม่
            ๓. หากพบการระบาดให้ดำเนินการกำจัดทำลายตั๊กแตนไผ่ให้หมดสิ้น และทำการป้องกันกำจัดโดยใช้สารฆ่าแมลงชนิดใดชนิดหนึ่งดังต่อไปนี้
                 - อีโทเฟนพรอกซ์ (Etofenprox) ๒๐% EC อัตรา ๔๐ มิลลิลิตร ต่อน้ำ ๒๐ ลิตร
                 - เดลทาเมทริน (Deltamethrin) ๓% EC อัตรา ๔๐ มิลลิลิตร ต่อน้ำ ๒๐ ลิตร
                 - แลมป์ดาไซฮาโลทริน (Lambda cyhalothrin) ๒.๕% EC อัตรา ๔๐ มิลลิลิตร ต่อน้ำ ๒๐ ลิตร

 

ที่มา   :  สำนักวิจัยและพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร

ที่ปรึกษา   :  นางจิระนุช  ชาญณรงค์กุล  ผู้อำนวยการกองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย
                      
นางสาวสุมนา  สิมาสฤษฏ์  ผู้อำนวยการกลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูพืช

เรียบเรียงโดย :  นางสาวเบญจมาภรณ์  ชุ่มจิตร  นักวิชาการเกษตรชำนาญการ
                             
นายสามารถ  ศรีวิลัย  นักวิชาการเกษตรชำนาญการ
                             
กลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูพืช กองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย

Download ดาวน์โหลดเอกสาร

Update Date : บันทึกเมื่อ : 17/06/2561