ปีที่ ๑๕ ฉบับที่ ๑๓๑ ประจำวันที่ ๑๑ ตุลาคม ๒๕๖๐ โรคเมล็ดด่าง (Dirty Panicle Disease)


ปีที่ ๑๕ ฉบับที่ ๑๓๑ ประจำวันที่ ๑๑ ตุลาคม ๒๕๖๐

โรคเมล็ดด่าง (Dirty Panicle Disease)

 

            เตือนเกษตรกรปลูกข้าวทุกภาคของประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือ จากข้อมูลแปลงติดตามสถานการณ์ศัตรูข้าว พบโรคเมล็ดด่างระบาดในอำเภอหนองม่วงไข่ และอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ ให้เฝ้าระวังโรคเมล็ดด่างที่มักเกิดในข้าวที่อยู่ในระยะออกรวง เนื่องจากในช่วงนี้หลายพื้นที่มีฝนตก กลางวันอากาศร้อน เหมาะต่อการระบาดของโรคเมล็ดด่าง ดังนั้น เกษตรกรควรหมั่นสำรวจแปลงอย่างสม่ำเสมอ เมื่อเริ่มพบอาการของโรคให้เกษตรกรรีบเตรียมการป้องกันกำจัด หรือขอคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่สำนักงานเกษตรอำเภอ หรือสำนักงานเกษตรจังหวัดใกล้บ้าน เพื่อหาแนวทางควบคุม และป้องกันกำจัดก่อนเกิดการระบาดรุนแรง

เชื้อสาเหตุ  :  เชื้อรา Curvularia lunata (Wakk) Boed.
                          Cercospora oryzae I.Miyake.
                          Helminthosporium oryzae Breda de Haan.
                          Fusarium semitectum Berk & Rav.
                          Trichoconis padwickii Ganguly.
                          Sarocladium oryzae Sawada.

ลักษณะอาการ
             ในระยะออกรวง พบแผลเป็นจุดสีน้ำตาลหรือดำที่เมล็ดบนรวงข้าว บางส่วนก็มีลายสีน้ำตาลดำ และบางพวกมีสีเทาปนชมพู ทั้งนี้เพราะมีเชื้อราหลายชนิดที่สามารถเข้าทำลายและทำให้เกิดอาการต่างกันไป การเข้าทำลายของเชื้อรามักจะเกิดในช่วงดอกข้าวเริ่มโผล่จากกาบหุ้มรวงจนถึงระยะเมล็ดข้าวเริ่มเป็นน้ำนม และอาการเมล็ดด่าง จะปรากฏเด่นชัดในระยะใกล้เก็บเกี่ยว

การแพร่ระบาด
             เชื้อราสามารถแพร่กระจายไปกับลม ติดไปกับเมล็ด และสามารถแพร่กระจายในยุ้งฉางได้

กรมส่งเสริมการเกษตร แนะนำวิธีการป้องกันกำจัด ดังนี้

            ๑. สำรวจแปลงนาอย่างสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง

            ๒. ควรเฝ้าระวังการเกิดโรคถ้าปลูกข้าวพันธุ์ที่อ่อนแอต่อโรคนี้ เช่น สุพรรณบุรี ๖๐สุพรรณบุรี ๙๐ พิษณุโลก ๒ และข้าวเจ้าหอมคลองหลวง ๑

            ๓. เมล็ดพันธุ์ที่ใช้ปลูก ควรคัดเลือกจากแปลงที่ไม่เป็นโรค

            ๔. คลุกเมล็ดพันธุ์ด้วยสารป้องกันกำจัดเชื้อรา เช่น
                      - คาร์เบนดาซิม หรือ แมนโคเซบ ในอัตรา ๓ กรัม ต่อเมล็ดพันธุ์ ๑ กิโลกรัม

            ๕. ในระยะที่ต้นข้าวตั้งท้องใกล้ออกรวงเมื่อพบอาการใบจุดสีน้ำตาลที่ใบธง และโรคกาบใบเน่า ถ้ามีฝนตกชุก หากมีความจำเป็นต้องใช้สารเคมีให้พ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อรา เช่น โพรพิโคนาโซล โพรพิโคนาโซล + ไดฟีโนโคนาโซล หรือ โพรพิโคนาโซล + โพรคลอราซ หรือ คาร์เบนดาซิม + อีพ๊อกซี่โคนาโซล หรือ ฟูซิราซอล หรือ ทีบูโคนาโซล หรือ โพรคลอราซ + คาร์เบนดาซิม หรือ แมนโคเซบ หรือ คาร์เบนดาซิม + แมนโคเซบ อัตราตามคำแนะนำ

 

 

 

ที่มา   สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว  กรมการข้าว
           http://www.brrd.in.th/rkb2/enemy_khao/index.php-file=content.php&id=118.htm
เรียบเรียงโดย  : กลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูพืช  กองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย

Update Date : บันทึกเมื่อ : 12/10/2560